Wet DBA: de kern
Wet DBA en zelfstandigen: wat betekent dit voor jou?
De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) bepaalt hoe de Belastingdienst beoordeelt of jij als zelfstandige echt zelfstandig werkt, of dat er eigenlijk sprake is van een dienstverband. Dat noemen ze schijnzelfstandigheid. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op de Wet DBA. Zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers kunnen daardoor te maken krijgen met naheffingen en boetes.
Van schijnzelfstandigheid is sprake wanneer een zelfstandige in de praktijk werkt als een werknemer, maar dan zonder de bijbehorende arbeidsrechtelijke bescherming en zonder dat er loonheffingen worden afgedragen. De Belastingdienst kijkt bij de beoordeling naar de feitelijke situatie, niet alleen naar wat er op papier staat.
Relevante factoren zijn onder meer:
Volgens de KVK zijn zowel opdrachtgever als opdrachtnemer samen verantwoordelijk voor de arbeidsrelatie. Het is dus niet alleen de zzp'er die risico loopt. Ook een bedrijf dat een zelfstandige inhuurt, moet kunnen aantonen dat er geen sprake is van een verkapt dienstverband.
Modelovereenkomsten
Om zekerheid te geven over de fiscale kwalificatie van een arbeidsrelatie, kun je gebruikmaken van modelovereenkomsten die door de Belastingdienst zijn goedgekeurd. Let op: een goedgekeurde modelovereenkomst biedt alleen zekerheid als in de praktijk ook daadwerkelijk conform die overeenkomst wordt gewerkt.
Wat staat er op de agenda: de Zelfstandigenwet
De KVK meldt dat er een voorstel ligt voor een nieuwe Zelfstandigenwet, met als beoogde ingangsdatum 1 januari 2028. Dit voorstel is nog onder voorbehoud van parlementaire behandeling. Er liep tot en met 29 oktober 2026 een internetconsultatie over dit voorstel. De definitieve invulling en exacte regelgeving staan dus nog niet vast.
De Zelfstandigenwet beoogt meer duidelijkheid te scheppen over wanneer iemand als zelfstandige mag werken en wat de rechten en plichten zijn van zowel opdrachtgever als opdrachtnemer.
Of je nu zzp'er bent of regelmatig zelfstandigen inhuurt: het loont om je arbeidsrelaties nu al kritisch te beoordelen. Stel jezelf de volgende vragen:
- Werkt de zelfstandige bij jou op een manier die overeenkomt met hoe een werknemer dat zou doen?
- Is er sprake van een langdurige, exclusieve samenwerking zonder ondernemersrisico voor de zzp'er?
- Gebruik je een goedgekeurde modelovereenkomst én werk je daar ook naar in de praktijk?
Kom je tot de conclusie dat een arbeidsrelatie niet klopt, dan is het verstandig om dit te corrigeren voordat de Belastingdienst dat voor je doet.
Praktisch: check de actuele stand van zaken
De wet- en regelgeving rond de Wet DBA en de nieuwe Zelfstandigenwet is in beweging. Raadpleeg altijd de meest actuele informatie via de Belastingdienst of de KVK, en overleg bij twijfel met een arbeidsrechtadvocaat of belastingadviseur.
Bronnen en actualiteit
Controleer bij veranderende wetgeving altijd de meest actuele versie van de oorspronkelijke bron.
Wil je weten hoe veranderingen in wet- en regelgeving zoals de Wet DBA en de Zelfstandigenwet doorwerken in jouw bedrijfsvoering? Ontdek hoe Bedrijfsgeheugen externe signalen vertaalt naar concrete impact voor jouw situatie. Bekijk de Frisse blik →
Veelgestelde vragen
De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) bepaalt hoe de Belastingdienst beoordeelt of jij als zelfstandige echt zelfstandig werkt, of dat er eigenlijk sprake is van een dienstverband. Dat noemen ze schijnzelfstandigheid. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op de Wet DBA. Zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers kunnen daardoor te maken krijgen met naheffingen en boetes.
Van weten naar doen
Dit artikel helpt je oriënteren. Bekijk daarna de concrete aanpak voor exact online koppeling.